Dünyanın En Güzel Çinileri Nerede?

Farklı coğrafyaları gezme şansı bulanlar bilirler, çini sanatı tabii ki sadece Türkler’e özgü bir sanat değildir. Peki hangi kültürlerde çini sanatı var? Kimin çinisi kiminkini döver?

Pişirilmiş toprağın üzerine dekoratif süslemeler yapılıp sırlanmasıyla oluşturulan çininin tarihçesi MÖ 13. yüzyıl Mezopotamya’sına dayanmaktadır. Halk arasında çini sanatının Çin’den geldiği yönünde bir yaygın bir kanı olsa da, bilimsel veriler çininin Ortadoğu’dan tüm dünyaya ve Çin’e yayıldığını göstermektedir. Gelin şimdi isterseniz çininin çok popüler olduğu birkaç kültüre yakından bakalım.

İran, Kaşi

Çini sanatının doğduğu yer olarak kabul edebileceğimiz İran’da yüzyıllar boyunca çini tekniği değişerek gelişmiş, İslam sonrası ve özellikle de Timurlular zamanında (15. yüzyıl) tam anlamıyla zirveye ulaşmıştır. Çok renkli olan İran çinileri, daha önceden tasarlanmış bir desene uygun küçük parçaların bir araya getirilmesiyle oluşturulur. Bugün Yezd, Shiraz, İsfahan ve ‘Kaşi’ kelimesinin de türediği Kaşan gibi şehirlerde muhteşem İran çinilerini görebilirsiniz. 

Türkiye, Çini

Türk çini sanatı, bugünkü Türkistan topraklarında yaşamış Karahanlılar’a kadar (MS 9-13. yüzyıllar) dayanan 1000 yıllık bir sanattır. Türkler bu sanatı Çinliler’den değil, tam tersine bugünkü İran coğrafyasında yaşayan Sasaniler’den almışlar, hatta yüzyıllar boyunca çini kelimesi yerine Farsça Kaşi kelimesini kullanmışlardır.  Ancak Osmanlılar zamanında (18. yüzyıldan sonra) Çin'den ithal edilen porselenlerin ün kazanmasıyla, Kaşi yerine Çini denmeye başlanmıştır.  

Fas, Zellij

Fas mimarisinin vazgeçilmez yapıtaşı olan zellij, genellikle geometrik desenler içerir ve çok renklidir. Bizdekinin aksine, bir fayansı/tabağı süslemek şeklinde değil, farklı renklerdeki geometrik seramik parçalarını mozaik gibi birleştirme tekniğiyle yapılır. Bugün Fes ve Meknes şehirlerinde harika zellij örneklerini görebilirsiniz.

Portekiz ve İspanya, Azulejo

Mağribiler tarafından İber Yarımadası’na taşınan zellij, hafif bir isim değişikliğine uğrayıp azulejo olmuş; İspanya’nın Endülüs bölgesinde yaygın bir şekilde görülse de, esas gelişimini Portekiz’de göstermiştir. Portekiz mimarisinin en karakteristik özelliklerinden olan azulejo, Lizbon’da kiliselerin, sarayların, sıradan evlerin, okulların, restoranların, barların, ve hatta tren istasyonlarının duvarlarını süslemektedir. 

Bu farklı ülkelere gidip birbirinden güzel çinileri görme şansınız oldu mu? Sizce dünyanın en güzel çinileri nerede?

 

Şu yazımız da ilginizi çekebilir
İskoç Kültürünün 5 Olmazsa Olmazı

Birleşik Krallık’tan ayrılmak için yaptığı referandumla bugünlerde gündemin baş köşesine oturan İskoçların kültürüne gelin yakından bakalım.